Dünya mitolojisinde tapınakların ve kutsal alanların güçlü muhafızları olarak karşımıza çıkan yılanlar sınırların ve eşiklerin bekçisidir. Kutsalımızı korur. Ev-eşik koruyucularının Türk mitolojisinde de önemli bir yeri var. Orta Asya insanının inancına göre Güneş Tanrısı, kudretini yani alevlerini yeryüzüne döne döne gönderir. Bu da kıvrılan yılan ile özdeşleştirilmiştir. Gök’ten yeryüzüne’ne inen alevler/yalkınlar; ışık, ısı, iyilik, rahmet, ve berekettir. Yılan, hem ateşin, hem ocağın, hem de ailenin koruyucusu sayılır.

Eski Türk mitolojisinde her evin bir koruyucu ruhu vardır. Evin halkına genelde yılan kılığında gözüken bu koruyucular eve bereket getirir. Evde insanlarla birlikte yaşar ve aileyi korur. Yılanın küsüp gitmesi kötü işarettir. Eğer küstürülüp incitilirse, eve bela, hastalık geleceğine inanılmaktadır. Her daim ona saygı gösterilmesi gerekir. Yaşadığı evin bekçiliğini yaparak, o ev halkına yardım eder.

Evin Koruyucusu, uğuru, bereketi olan yılana dokunulmaz.

Bodrum kara yılanları hakkında da benzer hikayeleri duydum. Bu çalışmada, yılanı kutsalımıza, günümüzün evine sokarken neşe faktörünü de katarak tasarladım. Renklendi, zarifleşti. Hem kötü bakıştan korusun, hem de bereket getirsin diye göz şeklinde kıvrıldı. Altmış Yetmiş Çıkmış Gitmiş koleksiyonu içinde bir de pop art yılanımız olsun.

Bu mozaik pano, kırma seramik tekniği ile, parçalara tek tek elde şekil verilerek tam iki ayda yapıldı. Göz bu çalışmada girdap oldu; yaramaz balıklar İznik, Kütahya çinileri, seramikler, porselenler, opak ve antik camlar ile hayat buldu. Zemin için üç farkli ton beyaz seramik ve opak cam kullanıldı.

Yıpranmış İngiliz kupalar, kenarları çatlamış seramik servisler, eski Portekiz seramik tabaklarım, denizden topladığım opaklaşmış cam kırıkları, Kütahyalar, İznikler döküldü ortaya. Bir çakırtı bir çukurtu gitti bahçede. Seramikler kırılıyor, yüksek yerleri rendeleniyor, kerpetenle düzeltilip şekil veriliyor. Vurdulu kırdılı bir sanat yani.

Göz teması üç boyutlu bir enstalasyon ile karşımıza çıkıyor. Karkas ve çözgü için kullandığım bükülüp, şekil alabilen alüminyum tel, üzerinde çalıştığım maket uyarınca şekillendi ve dokuma tezgahıma gerildi. Dokuma kısmı tamamlanınca, uçlar bir araya getirilip, şekil aldı ve bir üç boyutlu dokuma göz oldu. Olabildiğince renkli ipler kullanılarak, eğlenceli, ürkütmeyen, davetkar bir  göz olmasına odaklanıldı.  Nazar muskası, renkli ve neşeli bir üç boyutlu tekstil enstalasyona dönüştü. Teller ellerimi fena acıtsa da, ben keyif aldım.

Örülmüş, bükülmüş tel karkas üzeri dokuma. Diğer Dünyaya Geçit.

Eteğinden, paçandan kırpık kumaşlar mı bağlayayım, kendirler, urganlar mı; nazar boncukları mı takayım, üzerlikler mi yakayım da  kaçırayım kötülükleri.

Doğu Akdeniz de sıklıkla rastlanan üzerlik otu, eskilerden günümüze  nazar değmesin diye çok sık kullanılıyor. Eğer bir kimsenin nazara geldiğine inanılırsa, o kimsenin elbisesinden bir parça alınır. Alınan parça yediye bölünür, üzerlik otu ile yakılır ve nazar olan kimseye koklatılır. Bu paçavraların, nazar boncuklarınn takıldığı nazarlıklara da üzerklik deniyor. Üzerklik takılan eve yılanların da gelmeyeceğine inanılır.

Bu çalışmada, tüm dokuma resimlerimde bir şekilde yer vermeyi çok sevdiğim ‘göz’ motifi, ortama hakim olacak ve insanı içine çekecek bir şekilde büyütüldü. Dokumada, farklı kalınlıklar ve yapılarda pamuk, yün, kendir ve özellikle sisal ipleri kullanıldı. Bu farklı iplerin her düğümü ile gölgeler, yansımalar, derinlikler oluşturulması hedeflendi.

Mızrak uçlu ferforje eskitme çubuğa tepeden monte edilmiştir. Duvara çakılacak L demirlere rahatlıkla asılır. 

Üzerliksin hevasın, her derde devasın, altmış yetmiş çıkmış gitmiş.

Muska, nazar, göz, kemgöz temalarını yine geleneksel kilim motifleri ile birlikte yorumladığım  Altmış Yetmiş Çıkmış Gitmiş Koleksiyonundan bir çalışma daha.

Mavinin tüm tonları Ege yöresini simgelerken, tekrarlanan göz motifi insanın içgüdüsel korunma duasını yineliyor.

Bu dokumada kullanılan farklı kalınlıklardaki pamuk ve yün iplerin her düğümü ile gölgeler, yansımalar, derinlikler planlandı. Sahibinin evine huzur getirsin.

Altmış Yetmiş Çıkmış Gitmiş dokuma resim koleksiyonu dahilinde olan bu kilim, Fatma elini duvarlara taşıyor, hem de Akdenizin o kat kat derin mavisi ile. Avuç içindeki nazar bir dua sıcaklığı ile kucaklıyor.

Geleneksel düğümleri, yeniden tasarladığım bildik motiflerle buluşturduğum bu dokumalar bulunduğu yere alışılmadık derinlik, sıcaklık, zenginlik katıyor.

Sevgili Ece Temelkuran ın çok değerli Düğümlere Üfleyen Kadınlar  eserine selam olsun.

Ham bez ile kaplanmış ahşap karkasa gerilidir. Bu karkas ile teslim edilecektir.